۲۳اکتبر ۲۰۲۵- تیمی از دانشمندان دانشگاه کالج لندن (UCL) موفق به شناسایی یک پروتئین کلیدی شده اند که آغازگر رتینوپاتی دیابتی است؛ بیماریی که در اثر قند خون بالا و آسیب به رگ های خونی شبکیه ایجاد می شود و یکی از دلایل اصلی کاهش بینایی در بزرگسالان در سنین کاری به شمار می رود.
این پژوهش که بر روی موش ها انجام شده است، پتانسیل آن را دارد که شیوه درمان این بیماری را متحول کند؛ به جای مدیریت آسیب های مرحله پایانی، تمرکز درمان را به پیشگیری از کاهش بینایی پیش از آغاز آن معطوف می سازد.
یافته های منتشر شده در مجله Science Translational Medicine نشان می دهند که پروتئینی به نامLeucine-rich alpha-2-glycoprotein 1 (LRG1) نقش حیاتی در آغاز نخستین مرحله آسیب شبکیه پس از بروز دیابت دارد. این پروتئین باعث می شود سلول هایی که دور ریزترین رگ های خونی چشم پیچیده اند(پری سیت ها)، بیش از حد منقبض شده و رگهای خونی را فشرده سازند، که در نتیجه، اکسیژن رسانی به شبکیه کاهش یافته و زمینه ساز اختلالات بینایی بلندمدت می شود.
نکته مهم این است که وقتی پژوهشگران فعالیتLRG1 را در مدل های موش دیابتی مسدود کردند، توانستند از این آسیب اولیه جلوگیری کرده و عملکرد سالم چشم را حفظ کنند.
دکتر جولیا دی روسی، نویسنده اصلی مقاله از مؤسسه چشم پزشکی UCL، گفت:«کشف ما نشان می دهد که بیماری چشمی دیابتی زودتر از آنچه تصور می کردیم آغاز می شود و LRG1 عامل اصلی این آسیب اولیه است. هدف گیری این پروتئین می تواند راهی برای محافظت از بینایی میلیون ها فرد مبتلا به دیابت پیش از وقوع آسیب جدی فراهم کند و به جای درمان نابینایی، از آن پیشگیری کند».
رتینوپاتی دیابتی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱و نوع ۲را تحت تأثیر قرار می دهد. معمولاً این بیماری تنها زمانی درمان می شود که علائمی مانند تاری یا اعوجاج دید ظاهر شوند؛ که در آن زمان، آسیب غیرقابل برگشت رخ داده است. حتی در آن مرحله نیز، درمان های فعلی که پروتئین دیگری به نام VEGF را هدف قرار می دهند، تنها در میان حدود ۵۰ درصد ازبیماران مؤثرند و به ندرت آسیب های موجود را به طور قابل توجهی معکوس می کنند.
این پژوهش جدید نشان میدهد که LRG1 بسیار زودتر ازVEGF باعث آسیب چشمی می شود، و همین امر آن را به هدف درمانی جدیدی تبدیل می کند. برخلاف درمان های فعلی، درمانی کهLRG1 را مهار کند می تواند پیش از افت بینایی مداخله کرده و از پیشرفت بیماری به طور کامل جلوگیری کند.
دکتر فی رایلی، مسئول ارتباطات پژوهشی در سازمان Diabetes UK، اظهار داشت:«تقریباً یک سوم از بزرگسالان مبتلا به دیابت نشانه هایی از رتینوپاتی دارند، و این بیماری یکی از ترسناک ترین عوارض دیابت محسوب می شود. با شناسایی علت اصلی آسیب اولیه و ارائه مسیر درمانی جدید، این پژوهش امید بزرگی برای محافظت از بینایی افراد مبتلا به دیابت در سراسر جهان به همراه دارد».
پژوهشگران مستقر در UCL دارویی را که LRG1 را هدف قرار می دهد، توسعه داده اند و این دارو در حال گذراندن مطالعات پیش بالینی بیشتر است و ممکن است به زودی برای آزمایش های بالینی انسانی آماده شود. آن ها معتقدند این درمان نه تنها می تواند از شروع رتینوپاتی دیابتی جلوگیری کند، بلکه در مراحل پیشرفته بیماری نیز که LRG1 همچنان نقش دارد، مؤثر خواهد بود.
پروفسور جان گرین وود، یکی از نویسندگان این مقاله و متخصص جهانی در زیست شناسی LRG1، گفت:«این مطالعه با ارائه ی بینشی حیاتی درباره ی این بیماری نشان داد که هدف گیری درمانیLRG1 پتانسیل بالینی واقعی دارد. کشف اینکه LRG1 عامل آغازگر اولیه رتینوپاتی دیابتی است، بسیار هیجان انگیز است».
پروفسور استیفن ماس، یکی از نویسندگان این مقاله و استاد مؤسسه چشم پزشکی UCL، افزود:«خبر خوب همراه با این یافته ها این است که ما قبلاً درمانی برایLRG1 توسعه داده ایم که آماده ورود به آزمایش های بالینی است. این درمان می تواند گزینه مؤثر جدیدی برای بیماران، به ویژه در مراحل اولیه بیماری که به درمان های موجود پاسخ نمی دهند، فراهم کند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-10-early-trigger-diabetic-eye-disease.html